fa نگرانی از تصویر بدنی؛ مروری روایی بر نظریات، اهمیت آن و راهکارهای مداخله ‌ای روانشناسی روانشناسی مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">نگرانی از تصویر بدنی، یک پدیدۀ چندوجهی و فراگیر است که فراتر از نارضایتی صرف از ظاهر، به چالشی جدی در حوزۀ سلامت روانی-جسمانی تبدیل شده است. هدف مطالعۀ حاضر، مرور روایی نظریات، اهمیت، پیامدها و راهکارهای کنترل نگرانی از تصویر بدنی طراحی و اجرا شد. براساس اهداف پژوهش، جست&rlm;وجوی گسترده&rlm;ای در پایگاه‌های اطلاعاتی </span>PubMed/Medline<span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">، </span>Scopus<span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">، </span>Web of Science<span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">، </span>PsycINFO<span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">، </span>Google Scholar<span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">، </span>SID<span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">، و </span>Magiran<span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar=""> با استفاده از کلیدواژه‌های انگلیسی و فارسی مرتبط با نگرانی از تصویر بدنی، نارضایتی بدنی، شرم از بدن و رویکردهای نظری تا سال </span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">۲۰۲۶</span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar=""> انجام گرفت. معیارهای ورود شامل مقالات منتشرشده در مجلات معتبر علمی-پژوهشی، زبان انگلیسی یا فارسی، دسترسی به متن کامل و ارتباط محتوایی با ابعاد نظری، کارکردی و جمعیت‌های مختلف بود. یافته‌ها در چهار محور اصلی دسته&rlm;بندی شدند: </span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">۱) </span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">تعاریف و ابعاد نگرانی از تصویر بدنی (ادراکی، شناختی-هیجانی، رفتاری)، </span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">۲) </span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">نظریه&rlm;ها و مدل‌های پایه (روان‌تحلیلی، شناختی-رفتاری، اجتماعی-فرهنگی، مقایسۀ اجتماعی، طرحواره و شناختی-اجتماعی)، </span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">۳) </span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">پیامدهای سلامت روانی-جسمانی (اضطراب، افسردگی، کاهش عزت‌نفس، اختلالات خوردن، اجتناب اجتماعی و افت کیفیت زندگی)، و </span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">۴) </span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">مداخلات و راهکارهای کاربردی (آموزش سواد رسانه‌ای و سلامت جسمانی، درمان شناختی-رفتاری، فناوری‌های دیجیتال و مداخلات فرهنگی-اجتماعی). پدیدۀ نگرانی از تصویر بدنی ریشه در تعامل پیچیدۀ عوامل فردی، شناختی، اجتماعی و فرهنگی دارد. با توجه به شیوع چشمگیر در میان نوجوانان و بزرگ&rlm;سالان، این پدیده به یک مسئلۀ سلامت عمومی تبدیل شده که نیازمند پاسخ‌های نظام‌مند و بین‌رشته‌ای است. ازاین‌رو، سیاست‌گذاران و متخصصان سلامت باید با تدوین راهبردهای ملی، تقویت برنامه‌های آموزشی مبتنی&rlm;بر سواد رسانه‌ای، توسعۀ مداخلات دیجیتال در دسترس و طراحی رویکردهای فرهنگی-اجتماعی هماهنگ با ارزش‌های بومی، زمینه توانمندسازی افراد را دربرابر استانداردهای غیرواقعی زیبایی فراهم کنند. چنین اقدامی می‌تواند از بروز پیامدهای وخیم این پدیده پیشگیری کرده و به ارتقای سلامت روانی-جسمانی و بهبود کیفیت زندگی همۀ افراد جامعه کمک کند.</span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt">Background and Objectives</span></b><span style="font-size:11.0pt">: As a multifaceted and pervasive phenomenon, body image concerns have become a serious challenge in mental and physical health, extending beyond mere dissatisfaction with appearance. The present study aimed to review the theoretical foundations of body image concerns, their importance and consequences, and strategies for controlling them. </span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt">Materials and Methods</span></b><span style="font-size:11.0pt">: Based on the research objectives, an extensive search was conducted in the PubMed/Medline, Scopus, Web of Science, PsycINFO, Google Scholar, SID, and Magiran databases using English and Persian keywords related to body image concerns, body dissatisfaction, body shame, and related theoretical approaches, covering literature up to 2026. Inclusion criteria were publication in reputable scientific-research journals, availability in English or Persian, accessible full text, and content relevant to the theoretical and functional aspects of body image concerns across different populations. Results: Findings were organized according to four main themes: 1) definitions and dimensions of body image concerns (perceptual, cognitive-emotional, behavioral), 2) underlying theories and models (psychoanalytic, cognitive-behavioral, sociocultural, social comparison, schema, and social-cognitive), 3) mental and physical health consequences (anxiety, depression, low self-esteem, eating disorders, social avoidance, and decreased quality of life), and 4) practical interventions and strategies (media literacy and physical health education, cognitive-behavioral therapy, digital technologies, and sociocultural interventions). </span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt">Conclusion</span></b><span style="font-size:11.0pt">: The phenomenon of body image concerns is rooted in the complex interaction of individual, cognitive, social, and cultural factors. Due to its significant prevalence among adolescents and adults, it has become a public health issue requiring systematic and interdisciplinary responses. Therefore, it is essential for policymakers and health professionals to provide a platform for empowering individuals to cope with unrealistic beauty standards by formulating national strategies, strengthening media literacy-based educational programs, developing accessible digital interventions, and designing socio-cultural approaches aligned with indigenous values. This can prevent the serious consequences of this phenomenon and pave the way for improving the mental and physical health and quality of life in all members of society.</span></span></span></div> نگرانی از تصویر بدنی, نارضایتی از بدن, نظریه‌های تصویر بدنی, مداخلات شناختی رفتاری, سواد رسانه‌ای, سلامت روانی جسمانی Body image concerns, body dissatisfaction, body image theories, cognitive-behavioral interventions, media literacy, mental-physical health 48 58 http://ce.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1136-1&slc_lang=fa&sid=1 Arvin Poursadegh Kordi آروین پورصادق کردی arvinpursadegh@gmail.com 10031947532846005904 10031947532846005904 No student in Psychiatric Nursing, Mazandaran University of Medical Sciences, Iran. گروه روان‌پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. Yadollah Jannati یداله جنتی jannati.yadollah@gmail.com 10031947532846005903 10031947532846005903 Yes Mazandaran University of Medical Sciences, Iran. گروه روان‌پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران.