fa بزاق و نقش آن در تشخیص پوسیدگی های دندانی و پریودنتیت بيولوژي بيولوژي مروری Review <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:12.0pt;">بزاق یک مایع پیچیده است که متشکل از ترشحات غدد بزاقی اصلی و فرعی هست. مشابه خون، بزاق حاوی آنزیم‌های مختلف، هورمون‌ها، آنتی‌بادی‌ها، ترکیبات ضد میکروبی و عوامل مؤثر رشد است. بزاق، به‌عنوان یک مایع تشخیصی مزایای قابل‌ملاحظه‌ای نسبت به سرم دارد از جمله غیرتهاجمی بودن و عدم نیاز به آموزش پیچیده به افراد برای جمع‌آوری آن و امکان انجام آن با لوازم و تجهیزات ساده می‌باشد. پوسیدگی‌های دندانی و پریودنتیت عفونت‌های دهانی مهمی هستند که درصورتی‌که زود تشخیص داده شوند قابل‌پیشگیری می‌باشند. در این مطالعه ما به بررسی پایگاه‌های اطلاعاتی مختلف ازجمله </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">PubMed</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Elsevier</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Scpopus</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Google </span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Scholar</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:12.0pt;">پرداختیم تا اینکه بتوانیم مرور گسترده و بسیطی بروی نقش تشخیصی بزاق در پوسیدگی‌های دندانی و پریودنتیت داشته باشیم. امروزه، بیومارکرهای موجود در بزاق سرنخ‌های تشخیصی مهمی هستند، این بیومارکرها به‌طور اختصاصی برای شناسایی عفونت‌های دهانی و پروگنوز آن‌ها بکار می‌روند. از طرف دیگر، آنالیز بزاق جهت غربالگری جمعیت‌های بزرگ‌تر مقرون‌به‌صرفه است؛ بنابراین استفاده از بزاق و بیومارکرهای بزاقی می‌تواند گام مفید و کاربردی در تشخیص پوسیدگی‌های دندانی و پریودنتیت می‌باشد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">Saliva is a complex fluid consisting of secretions from the major and minor salivary glands. Similarly to blood, saliva, is consist of enzymes, hormones, antibodies, anti-microbial components and growth factors. Saliva, as a diagnostic fluid, has distinctive advantages over serum as whole saliva can be collected noninvasively by individuals with limited training using simple equipment&rsquo;s. Dental caries and periodontitis are important oral infections that if we can diagnose them as soon as possible, prevention may occur. In this study, we Searched data base such as PubMed, Elsevier, Scopus, and Google scholar to have comprehensive review on diagnostic role of saliva in dental caries and periodontitis. Nowadays, biomarkers in saliva are important clues in diagnosis. They are especially used in oral infections detection and prognosis.&nbsp; On the other hand, analysis of saliva can offer a cost-effective approach to screen for a larger population. So, improvement of using saliva and detecting biomarkers can be a helpful and useful step in diagnosis dental caries and periodontitis.</div> بزاق, عفونت های دهان, تشخیص, پریودنتیت, پوسیدگی دندان, بیومارکرها, پیش آگهی. Saliva, Oral infections, Diagnosis, periodontitis, dental caries, Biomarkers, Prognosis. 39 48 http://ce.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-555-2&slc_lang=fa&sid=1 shahryar Karami شهریار کرمی shahryar.karami41171@yahoo.com 10031947532846002212 10031947532846002212 No Department of Dentistry, Faculty of Dentistry, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. علوم پزشکی مازندران Bahareh Lashtoo Aghaee بهاره لشتوآقائی b.aghaee@hotmail.com 10031947532846002213 10031947532846002213 Yes Ph.D. student of medical bacteriology, Department of microbiology, Hamadan University of medical sciences, Hamadan, Iran. علوم پزشکی همدان Nazanin Ghobadi نازنین قبادی nazaninghobadi7@gmail.com 10031947532846002214 10031947532846002214 No Department of Dentistry, Faculty of Dentistry, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. علوم پزشکی مازندران Hasan Karami حسن کرمی dr_hkarami87@yahoo.com 10031947532846002215 10031947532846002215 No Department of Pediatric Gastroenterology, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. علوم پزشکی مازندران Kambiz Eftekhari کامبیز افتخاری dr_k_eftekhary@yahoo.com 10031947532846002216 10031947532846002216 No Department of Pediatrics Gastroenterology, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran. Iran. دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران Bita Lashtoo Aghaee بیتا لشتو آقایی bita_l.aghaee@yahoo.com 10031947532846002217 10031947532846002217 No Department of Pharmacology, Faculty of Pharmacology, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. علوم پزشکی مازندران