fa مروری بر عوامل زمینه ای و عوامل دموگرافیک موثر بر میزان مرگ و میر کووید-19 عفوني عفوني مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Zar;">مهم‌ترین دغدغه امروز سرتاسر دنیا مرگ‌ومیر به علت بیماری کووید</span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">-19 </span></span><span style="font-family:B Zar;">است. هدف از این مطالعه بررسی</span> <span style="font-family:B Zar;">عوامل مختلف و چگونگی تأثیر آن‌ها بر میزان مرگ‌ومیر</span> <span style="font-family:B Zar;">در اثر بیماری کووید</span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">-19 </span></span><span style="font-family:B Zar;">می‌باشد.</span><span style="font-family:B Zar;"> در این مطالعه مروری</span> <span style="font-family:B Zar;">مقالات به زبان </span><span style="font-family:B Zar;">انگلیسی و</span><span style="font-family:B Zar;"> فارســی</span><span style="font-family:B Zar;"> از اسفند سال </span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">1398 </span></span><span style="font-family:B Zar;">تا</span> <span style="font-family:B Zar;">فروردین </span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">1400 </span></span>&nbsp;<span style="font-family:B Zar;">بررسی شدند.</span> <span style="font-family:B Zar;">کلیدواژه‌ها </span><span style="font-family:B Zar;">کووید</span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">-19</span></span><span style="font-family:B Zar;">، مرگ‌ومیر، </span><span style="font-family:B Zar;">بیماری_&shy;های زمینه_&shy;ای و عوامل دموگرافیک بودند که از طریق </span><span style="font-family:B Zar;">پایـگاه اطلاعات علمـی؛ جهـاد دانشـگاهی،</span> &nbsp;<span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;PubMed,&nbsp; Web of Science, Science Direct</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">Google Scholar,</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">Iran Medex,</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">Ovid, Scopus</span></span><span dir="LTR">,</span><span style="font-family:B Zar;"> و بانـک اطلاعات نشـریات کشـور جستجو شدند. </span><span style="font-family:B Zar;">ابتدا</span> <span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">298 </span></span><span style="font-family:B Zar;">مقاله جمع‌آوری ش</span><span style="font-family:B Zar;">د</span><span style="font-family:B Zar;">. </span><span style="font-family:B Zar;">سپس</span><span style="font-family:B Zar;"> عناوین و چکیده مقاله‌ها موردبررسی قرار گرفت. با در نظـر گـرفتن معیارهای ورود، خروج و اهداف، نهایتاً </span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">51 </span></span><span style="font-family:B Zar;">مقاله، وارد مطالعه شدند. بیماری‌های زمینه‌ای</span><span style="font-family:B Zar;"> مانند</span> <span style="font-family:B Zar;">فشارخون بالا</span><span style="font-family:B Zar;">، بیماری_&shy;های قلبی و عروقی،</span><span style="font-family:B Zar;"> دیابت</span> <span style="font-family:B Zar;">و</span><span style="font-family:B Zar;"> چاقی</span><span style="font-family:B Zar;"> می_&shy;توانند با تضعیف سیستم ایمنی، ایجاد التهاب، اختلالات انعقادی، اختلالات متابولیک و </span><span style="font-family:B Zar;">اختلال</span><span style="font-family:B Zar;"> عملکردی سیستم تنفسی منجر به افزایش عوارض و یا مرگ‌ومیر مبتلایان به بیماری کووید</span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">-19 </span></span><span style="font-family:B Zar;">شوند.</span><span style="font-family:B Zar;"> عوامل دموگرافیک مانند؛ سن</span><span style="font-family:B Zar;">، نژاد، جنسیت، و</span><span style="font-family:B Zar;"> شغل&nbsp; به‌واسطه ایجاد تفاوت‌های فیزیولوژیک</span><span style="font-family:B Zar;">،</span><span style="font-family:B Zar;"> میزان تماس با ویروس و میزان حفاظت در مقابل آن بر میزان مرگ‌ومیر</span> <span style="font-family:B Zar;">می‌توانند مؤثر باشند. در تحقیقات آینده بررسی اثر سبک زندگی و تمهیدات پیشگیری_&shy;کننده برای بهبود آن بر شیوع عوارض شدید و مرگ_&shy;و_&shy;میر در اثر بیماری کووید</span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">-19 </span></span><span style="font-family:B Zar;">حائز اهمیت هستند.</span><span dir="LTR"></span></div> <div style="text-align: justify;">The today s most concerning problem in the world is the morbidity and mortality following covid19 infection. The aim of this study is to investigate different factors and their impacts on mortality rate of covid19 patients.<br> &nbsp;In this review article, recent studies from February 2019 to April 2021 were assessed using English and Persian resources. The keywords were Covid19, mortality rate, underlying diseases, and demographic factors which were investigated through PubMed, Web of Science, Science Direct, Iran Medex, Ovid, Scopus, Scientific information database and Magi ran. At first 298 articles were collected. Then titles and abstracts were assessed. Due to inclusive, exclusive criteria, and aims of research, 51 articles were selected and entered to the study. Underlying diseases like hypertension, cardiovascular diseases, diabetes, and obesity could lead to the increase of covid19 complications and mortality by weakening the immune system, producing inflammation, inducing metabolic disorders, coagulopathy, and impairing respiratory system function. Demographic factors like age, sex, race and occupation could affect mortality rate of covid19 patients due to physiologic differences, rate of contacts, and protection measures. The impact of life-style on covid19 complications and mortality and preventing measures needed for modifications could be of high-interest in the future studies.</div> بیماری‌های زمینه‌ای, عوامل دموگرافیک, مرگ‌ومیر, کووید-19. Covid19, mortality rate, underlying diseases, demographic factors. 76 90 http://ce.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-847-2&slc_lang=fa&sid=1 Nader Zarinfar نادر زرین فر nzarinfar@yahoo.vom 10031947532846004247 10031947532846004247 No Department of Infectious Disease, Arak University of Medical sciences, Arak, Iran. گروه بیماری‌های عفونی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران. Mohammadreza Alizadeh محمدرضا علیزاده danalz@yahoo.com 10031947532846004248 10031947532846004248 Yes Department of Medicine, school of medicine. Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Khadijeh Ahrari خدیجه احراری khahrariep@yahoo.vom 10031947532846004249 10031947532846004249 No Department of midwifery, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran. گروه مامایی، واحد اراک دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران. Azar Rahimi آذر رحیمی azar.rahimi@yahoo.vom 10031947532846004250 10031947532846004250 No Department of Nursing, Firoozabad Branch, Islamic Azad University, Firoozabad, Iran. گروه پرستاری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزآباد، فیروزآباد، ایران. Farzane Farahi فرزانه فراحی frznfarahi@gmail.com 10031947532846004251 10031947532846004251 No , Department of midwifery, Firoozabad Branch, Islamic Azad University, Firoozabad, Iran. گروه مامایی، واحد فیروزآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزآباد، ایران. Yasaman Zarinfar یاسمن زرین فر yaszarinfar@yahoo.com 10031947532846004252 10031947532846004252 No Department of Medicine, school of medicine, Shahid Beheshti University of medical sciences. Tehran, Iran. گروه پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.