fa تحلیل روان‌شناختی پیامدهای جنگ‌ها و تنش‌های معاصر خاورمیانه بر سلامت روان و تاب‌آوری کودکان و نوجوانان: مرور تلفیقی شواهد و دلالت‌هایی برای ایران روانشناسی روانشناسی مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="color:black">چکیده</span></span></b><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">مقدمه:</span></b> <span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">جنگ‌ها و تنش‌های معاصر خاورمیانه از عوامل تهدیدکننده سلامت روان کودکان و نوجوانان هستند و می‌توانند پیامدهای گسترده‌ای بر رشد روانی و اجتماعی آنان بر جای گذارند. پژوهش حاضر با هدف تلفیق شواهد درباره پیامدهای روان‌شناختی جنگ‌ها و تنش‌های خاورمیانه بر سلامت روان و تاب‌آوری کودکان و نوجوانان و تبیین دلالت‌های آن برای ایران انجام شد.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">مواد و روش‌ها:</span></b><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;"> این پژوهش از نوع مرور تلفیقی بود. جست‌وجوی نظام‌مند در پایگاه‌های </span>PubMed<span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">، </span>Scopus<span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">، </span>Web of Science<span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">، </span>PsycINFO<span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">، </span>ScienceDirect<span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"> و منابع فارسی انجام شد. پس از غربالگری و ارزیابی مطالعات، بیست مطالعه واجد شرایط وارد سنتز نهایی شدند. داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون و در چهارچوب نظری برونفن‌برنر و مدل تاب‌آوری مستن تحلیل شدند.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">یافته‌ها:</span></b> <span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">اختلال استرس پس از سانحه، اضطراب، افسردگی، مشکلات تنظیم هیجان، اختلالات خواب و افت عملکرد تحصیلی و اجتماعی از شایع‌ترین پیامدهای روان‌شناختی جنگ بودند. عوامل خطر شامل مواجهه با خشونت، مرگ یا آسیب نزدیکان، آوارگی، ناامنی اقتصادی و غذایی و محتوای جنگی در رسانه‌ها بود. در مقابل، حمایت خانوادگی و اجتماعی، محیط آموزشی ایمن، انسجام فرهنگی و دسترسی به خدمات سلامت روان به‌عنوان عوامل محافظتی و تقویت‌کننده تاب‌آوری شناسایی شدند. همچنین، مداخلات روانی ـ</span> <span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">اجتماعی، خانواده‌محور، مدرسه‌محور و جامعه‌محور در کاهش پیامدهای روانی جنگ مؤثر بودند.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">نتیجه‌گیری:</span></b> <span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Zar&quot;">پیامدهای روان‌شناختی جنگ ماهیتی چندسطحی دارند و از تعامل عوامل فردی، خانوادگی، آموزشی و اجتماعی تأثیر می‌پذیرند. توسعه مداخلات مبتنی‌بر خانواده، مدرسه و جامعه، همراه با ارتقای سواد رسانه‌ای و گسترش خدمات سلامت روان، می‌تواند در کاهش آثار منفی تنش‌های منطقه‌ای در سلامت روان کودکان و نوجوانان در ایران مؤثر باشد.</span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span style="font-size:11.0pt">Background and Objective:</span></b><span style="font-size:11.0pt"> Contemporary wars and conflicts in the Middle East are among the major threats to the mental health of children and adolescents and may have profound effects on their psychological and social development. The present study aimed to synthesize existing evidence on the psychological consequences of Middle Eastern wars and conflicts for the mental health and resilience of children and adolescents and to discuss their implications for Iran.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span style="font-size:11.0pt">Methods:</span></b><span style="font-size:11.0pt"> This study employed an integrative review design. A systematic search was conducted in PubMed, Scopus, Web of Science, PsycINFO, ScienceDirect, and Persian-language databases. Following screening and quality assessment, 20 eligible studies were included in the final synthesis. Data were analyzed using thematic analysis within the theoretical framework of Bronfenbrenner&rsquo;s ecological systems theory and Masten&rsquo;s resilience model.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span style="font-size:11.0pt">Results:</span></b><span style="font-size:11.0pt"> Post-traumatic stress disorder, anxiety, depression, emotional regulation difficulties, sleep disturbances, and declines in academic and social functioning were identified as the most common psychological consequences of war. Major risk factors included exposure to violence, death or injury of loved ones, displacement, economic and food insecurity, and exposure to war-related media content. In contrast, family and social support, safe educational environments, cultural cohesion, and access to mental health services were identified as key protective factors that enhance resilience. Furthermore, psychosocial, family-based, school-based, and community-based interventions were found to be effective in mitigating the psychological impacts of war.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span style="font-size:11.0pt">Conclusion: </span></b><span style="font-size:11.0pt">The psychological consequences of war are multidimensional and are shaped by the interaction of individual, familial, educational, and social factors. Developing family-, school-, and community-based interventions, alongside promoting media literacy and expanding mental health services, may help reduce the adverse effects of regional conflicts on the mental health of children and adolescents in Iran.</span></span></span><br> &nbsp;</div> جنگ, سلامت روان, تاب‌آوری, کودکان و نوجوانان, خاورمیانه War, Mental Health, Resilience, Children and Adolescents, Middle East 1 10 http://ce.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1098-2&slc_lang=fa&sid=1 hadi pordel هادی پردل H.PORDEL2@YAHOO.COM 4051635201 Yes Shahed University دانشگاه شاهد