fa چالش ها و راهکارهای تحقق احکام بخش سلامت در برنامه‌های توسعه ایران: مرور مطالعات دو دهه اخیر مديريت خدمات بهداشتي و درماني مديريت خدمات بهداشتي و درماني مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">با توجه به ضرورت یادگیری از تجربیات گذشته و بهبود مداوم به منظور پیش‌نیاز تدوین برنامه‌های توسعه، پژوهش حاضر به بررسی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> چالش ها و راهکارهای تحقق</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> احکام مرتبط با سلامت در برنامه‌های توسعه اول تا ششم پرداخته است.</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">پژوهش حاضر از نوع مطالعات مروری</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">حیطه‌ای</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">بود.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> مطالعات منتشر شده به زبان انگلیسی و فارسی از ۱۳۸۰ تا پایان آبان ماه 1400 جستجو و بررسی شدند. جستجو در پایگاه&shy; های اطلاعاتی</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black"> </span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">SID, Magiran, Irandoc, Web of Science, Scopus, Google scholar, Pubmed</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">&nbsp; </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">و مجلات مرتبط انجام شد.</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> مطالعات به دست آمده پس از حذف مطالعات نامرتبط، تکراری و ارزیابی کیفیت، در نهایت مقالات برای تحلیل نهایی انتخاب شدند.</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">برای ارزیابی کیفیت از برنامه مهارت ارزیابی انتقادی- </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">a</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">چک‌لیست کیفی کسپ استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از رویکرد تحلیل محتوای قراردادی با استفاده از </span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Max-QDA-12</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> استفاده شد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">۲۶۲ مطالعه در ابتدای جستجو بدست آمد و در نهایت ۱۶ مقاله انتخاب و تحلیل شدند. </span></span></span>چالش ا<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">و راهکارهای مربوط به تحقق احکام بخش سلامت در برنامه‌های توسعه ایران در </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">۷ محور اصلی شامل؛ رویکرد تدوین برنامه؛ سیاستگذاران و مسئولین اجرا؛ اجرا و تحقق برنامه؛ تدوین برنامه؛ دیده‌بانی برنامه‌ها؛ فقدان پیروی از اصول برنامه‌ریزی و ۵۱ محور فرعی استخراج شدندکه فقدان تعریف روشن مفاهیم توسعه و برنامه‌ریزی؛ عدم همسویی احکام برنامه با سیاست‌های کلی؛ فقدان نظارت معنادار و توسعه‌ای؛ اهداف و اولویت‌های چندگانه ازجمله چالش ها بودند. همچنین راهکارهای متناظر هرکدام از چالش ها شامل ۴۷ محور فرعی از دیگر یافته‌های پژوهش بود که اجرای صحیح اصول برنامه‌ریزی منسجم، تعریف شاخص‌های مناسب، سازوکارهای جمع‌آوری اطلاعات ارزیابی برنامه، حمایت سیاسی، ایجاد درک واحد بین ذی‌نفعان، انطباق طراحی برنامه‌های اجرایی با زیرساخت و حرکت به سوی برنامه‌های مختلط، ازجمله راهکارهای رفع چالش‌ها می‌باشند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">رویکردهای انسان محور توسعه برای سلامت، ارزش فراوانی قائل می‌شود و اعتقاد دارد تا وقتی که یک نظام سلامت کارآمد بر جامعه حاکم نباشد، جوامع و ملت ها نمی‌توانند به اهداف اقتصادی و اجتماعی خود دست یابند.</span></span></span>&nbsp;<span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">لذا مباحث و برنامه‌ریزی‌های این حوزه دارای اهمیت بسیار زیادی می‌باشد؛ بنابراین چالش‌های شناسایی شده حاصل از این مطالعه و راهکارهای فایق آمدن بر آنها </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">می‌تواند به تدوین، اجرا و در نهایت ارزیابی برنامه‌های توسعه آتی کمک نماید.</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span calibri="" style="font-family:"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Considering the necessity of learning from past experiences and continuous improvement in order to prepare development plans,</span></span><b> </b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">the present study </span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">examines</span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> the challenges and strategies to implement health-related provisions in the first to sixth development plans.</span></span><b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span calibri="" style="font-family:"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The current research was conducted in the form of a scoping review. Studies published in English and Persian 2000 until the end of November 2021 were reviewed. The search was done in the databases (SID, Magiran, Ensani.Ir, Irandoc, Web of Science, Scopus, Google Scholar, Pubmed) and related journals. 262 studies were obtained, after removing unrelated, duplicate studies and quality assessment, finally articles were selected for final analysis. CASP checklist was used to evaluate the quality. Conventional content analysis approach with Max-QDA 12 was used for data analysis.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span calibri="" style="font-family:"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">262 studies were obtained, finally 16 articles were selected and analyzed. Challenges and solutions related to implementing the health sector development plans of the Islamic Republic of Iran in seven main dimensions including: the program development approach</span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">; Policy makers and executives; Execution and implementation of the program, program development, program monitoring challenges; Content of the program; and Lack of following the principles of planning and 51 </span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">sub dimensions</span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> were extracted that </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">t</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">he lack of a clear definition of the concepts of development and development planning; Non-compliance of program provisions with general policies; Lack of meaningful and developmental supervision; Multiple goals and priorities were among challenges</span></span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">. </span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Also, the corresponding solutions of each challenge based on the review of studies included 47 sub dimensions that </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">the correct implementation of the principles of coherent planning, definition of appropriate indicators, mechanisms for gathering information, evaluation of the program, political support, creating a unified understanding between stakeholders, adapting the design of executive programs to infrastructure and moving to mixed programs were </span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:black">amo</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">ng the solutions</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">.</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span calibri="" style="font-family:"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Human-centered approaches to development place a lot of value on health and believe that unless an efficient health system governs the society, societies and nations cannot achieve their economic and social goals. Therefore, discussions and planning in this area are very important; Therefore, the identified challenges resulting from this study and the solutions to overcome them can help to formulate, implement and finally evaluate the future development plans.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> برنامه توسعه, بخش مراقبت سلامت, برنامه‌های ملی سلامت, سیاست گذاری ملی سلامت, ایران. Development Plan, Healthcare Sector, National Health Programs, National Health Policy, Iran. 109 122 http://ce.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-929-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Bakhtiari Aliabad محمد بختیاری علی آباد mohammadbakhtiari99@yahoo.com 10031947532846004436 10031947532846004436 Yes Healthcare management, Islamic Parliament Research Center of the Islamic Republic of Iran, Tehran, Iran مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران Mahdi Mokhtari Payam مهدی مختاری پیام mhdmktp@gmail.com 10031947532846004437 10031947532846004437 No Healthcare management, Islamic Parliament Research Center of the Islamic Republic of Iran, Tehran, Iran سیاستگذاری سلامت، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران Niusha Shahidi Sadeghi نیوشا شهیدی صادقی sadeghi20232023@gmail.com 10031947532846004438 10031947532846004438 No Healthcare management, Islamic Parliament Research Center of the Islamic Republic of Iran, Tehran, Iran مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران Somayeh Seddighi سمیه صدیقی Seddighi.1364@gmail.com 10031947532846004439 10031947532846004439 No Health policy, Islamic Parliament Research Center of the Islamic Republic of Iran, Tehran, Iran. مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران