گروه پژوهش هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر، تهران.
چکیده: (1488 مشاهده)
در راهنمای عمومی اخلاق حرفهای شاغلین حِرَف پزشکی و وابستهی سازمان نظامپزشکی جمهوری اسلامی ایران که در وبگاه نظامپزشکی جمهوری اسلامی ایران نمایه شده، در سیزده فصل، مسائل و پیچیدگیهای اخلاقی، حرفهای و الزامات عمومی اخلاق حرفهای شرح داده شده است و در نظامنامه اخلاقی روانشناسان و مشاوران سازمان نظام روانشناسی و مشاوره جمهوری اسلامی ایران در دو بخش؛ اصول عمومی اخلاق حرفهای و استاندارد و ضوابط اخلاق حرفهای به انتشار قوانینی پرداخته شده است که رعایت آن برای روانشناسان و مشاوران ضروری و اجتنابناپذیر است. اما علیرغم ظهور هنردرمانی از قرن 19 میلادی که رشتهای تلفیقی از هنر و روان است و ورودِ جریانِ هنردرمانی از دههی 80 شمسی به ایران با ترجمه متون، وجود روانشناسان و هنرمندان داخلی از آن دهه تاکنون که به پژوهش و فعالیتهای هنردرمانی میپردازند؛ منشور اخلاقی یا نظاممان اخلاقی قابل اتکایی برای آن در داخل کشور در دسترس نیست؛ هنر درمانگران، مشاوران و شاغلین حِرَف سلامت روان(در داخل کشور) که از روشها یا مداخلات هنر محور در جلسات درمان بهره میبرند به علت وجودِ فرایند فعالیتِ هنری درمانجو در هنردرمانی، با مسائلی روبهرو هستند که لزوم تدوین منشور اخلاقی برای هنردرمانی را نشان میدهد: مالکیت اثر هنری، ارزیابی و تشخیص بهوسیلهی ابزار یا آزمونهای هنرمحور و تفسیر اثر هنری مسائلی از این دست است.
ضرورت توجه و گفتوگو در مورد مسائل اخلاقی هنردرمانی که از دههها قبل در غرب مفاد اخلاقِ حرفهایِ آن حلوفصل شده است، نگارندگان را بر آن داشت که چندین حوزه اخلاقی در کاربرد هنردرمانی را با خوانش منشور انجمن هنردرمانی آمریکا و منشور انجمن هنردرمانی بریتانیا نیز مراجعه با منشورهای نظام سلامتِ ایران، نظامنامه اخلاق روانشناسان و مشاوران و راهنمای عمومی اخلاق حرفهای شاغلین حِرَف پزشکی و وابستهی سازمان نظامپزشکی جمهوری اسلامی ایران، با در نظر داشتن ویژگیهای فرهنگی جامعهی ایرانی-اسلامی مطرح سازند که این موارد اخلاقی در حوزهی کاربرد هنر در هنردرمانی و مسائل برآمده از آن است.
نتایج حاصل از این پژوهش، نشان داد: نظامنامههای اخلاقِ حرف مشابه(روانشناسان و مشاوران، پزشکی) علیرغم کارآمد بودن در مورد مسائل عمومی حقوق بیمار و اخلاق حرفهای در هنردرمانی از قبیل: حفظ محرمانگی تلاش در جهت ارتقا سلامت و رفاه جامعه برای آن دسته از مسائل یا تصمیمگیریهای اخلاقیِ مخصوصِ حرفهی هنردرمانی(چگونگی انتشار فعالیت هنری درمانجو، حفظ محرمانگی در انتشار فعالیت هنری، مالکیت اثر هنری) راهگشا نیست و ضرورتی جهت تدوین منشور هنردرمانی در تناسب بافرهنگ خودی وجود دارد.
نوع مطالعه:
مروری |
موضوع مقاله:
روانپزشکی دریافت: 1402/3/12 | پذیرش: 1402/7/11 | انتشار: 1402/7/11